Zbigniew Cybulski: 50. rocznica śmierci

Małgorzata Matuszewska
DC/materiały praswe
Zbigniew Cybulski – znakomity aktor, zginął 8 stycznia 1967 roku. Próbował wskoczyć do pociągu do Warszawy. We Wrocławiu organizowane są imprezy związane z 50. rocznicą śmierci Cybulskiego.

Zbigniew Cybulski urodził się 3 listopada 1927 roku w Kniażach koło Śniatynia (województwo stanisławowskie przed II wojną światową, dziś zachodnia Ukraina). Po wojnie zamieszkał w Dzierżoniowie, w 1947 roku zdał maturę w Gimnazjum im. J. Śniadeckiego (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. J. Śniadeckiego). Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej w Krakowie, którą skończył w 1953 roku. Debiutował w Teatrze Wybrzeże, potem wystąpił w „Pokoleniu” Andrzeja Wajdy zrealizowanym we wrocławskiej Wytwórni Filmów Fabularnych. Wystąpił w trzydziestu trzech pełnometrażowych filmach fabularnych (trzech zagranicznych), wielu filmach telewizyjnych, w teatrach (w teatrze BIM-BOM w Gdańsku, w gdańskim Teatrze Wybrzeże i w warszawskim Ateneum) oraz w Teatrze Telewizji. We wrocławskiej WFF powstała połowa filmów, w których wystąpił, w tym te najwybitniejsze: „Popiół i diament” Andrzeja Wajdy (1958), „Krzyż Walecznych” Kazimierza Kutza (1959), filmy Wojciecha J. Hasa, m. in.: „Jak być kochaną” (1962) i „Rękopis znaleziony w Saragossie” (1964), „Giuseppe w Warszawie” Stanisława Lenartowicza i „Salto” Tadeusza Konwickiego (1965). W czasie swojej pracy w filmie Cybulski bardzo często przebywał we Wrocławiu, miał tu wielu przyjaciół, m. in. reżyserów Wojciecha J. Hasa, który w tym czasie mieszkał w WFF, Stanisława Lenartowicza, u którego wystąpił w trzech filmach i Sylwestra Chęcińskiego. Jego wrocławskie lata upamiętniają obok tablicy na dworcu, pamiątkowa tablica przy wejściu do CeTY i znajdujący się przed wejściem do dawnej WFF skwer Parku Szczytnickiego noszący imię Zbigniewa Cybulskiego. Niewielu pamięta, że "polski James Dean" był harcerzem. – Byłem w drużynie harcerskiej, którą zakładał Cybulski – wspomina Sylwester Chęciński. – Miał w sobie coś, co przyciągało do niego ludzi, coś z przywódcy. A jeśli ktoś był w harcerstwie, to była bardzo istotne – uśmiecha się. I opowiada: – Zbyszka wszędzie było pełno, młodych nobilitowało jego towarzystwo, a jego samego rozsadzała energia. Na obozach i wycieczkach mówiło się o Zbyszku – dodaje. Kiedy Sylwester Chęciński realizował swój film absolutoryjny, Cybulski zgodził się zagrać w nim główną rolę. – Nasze kontakty były żywe, ale nie zaowocowały późniejszą, poważną współpracą – opowiada Sylwester Chęciński. I dodaje, że te same ciepłe słowa, które mówili o Cybulskim harcerze, padały też z ust ludzi filmu. – Skupiał ludzi dookoła siebie, ze swojej naiwności stworzył atut, posługiwał się nią z niesłabnącym wdziękiem. Był szalenie wrażliwy i inspirujący – opowiada Sylwester Chęciński. Cybulski aktorstwo studiował w Krakowie, gdzie poznawał swoich przyszłych kolegów z planów filmowych. W Krakowie spotkali się ze Zdzisławem Kuźniarem, późniejszym aktorem Wrocławskiego Teatru Współczesnego. – Byłem rok niżej – wspomina Zdzisław Kuźniar. – Zbyszek był bardzo koleżeński, razem jeździliśmy na rajdy narciarskie, marszobiegi. Mdleliśmy niekiedy z niedożywienia, ale biegaliśmy bez wytchnienia. Marszobiegi organizował przez cały czas – dodaje.
Jego ostatnim filmem był "Morderca zostawia ślad" w reżyserii Aleksandra Ściobora-Rylskiego. Zdjęcia powstawały w Dolnośląskiej Dyrekcji Kolei Państwowej, a wielki aktor nie chodził wtedy na obiad do "Związków", tylko – razem z kolejarzami jadł w stołówce.

Zbigniew Cybulski: zapal znicz na peronie

8 stycznia, godz. 12, peron trzeci na Dworcu Wrocław Główny

Filmowcy, przedstawiciele PKP i kinomani zapalą znicze przy płycie upamiętniającej miejsce śmierci Cybulskiego na peronie trzecim Dworca Głównego. Płytę odsłonił dwadzieścia lat temu Andrzej Wajda, reżyser u którego Cybulski debiutował w "Pokoleniu".

Zbigniew Cybulski: wydarzenia w CeTA

8 stycznia, niedziela, godz. 17
Przed CeTA (dawnej Wytwórni Filmów Fabularnych) we Wrocławiu przy ul. Wystawowej odsłonięte zostanie popiersie Zbyszka Cybulskiego, wykonane przez Jacka Spychalskiego z CeTA. Zaprezentowane zostaną także „Pokolenia” Janusza Zaorskiego, który będzie gościem pokazu. To pełnometrażowy film fabularno-dokumentalny, będący historią współczesnej Polski, opowiedzianą za pomocą fragmentów dzieł realizowanych we wrocławskiej WFF. Oprawę muzyczną wydarzenia, które odbędzie się w Studiu Filmowym im. Zbyszka Cybulskiego, stanowić będą piosenki związane z aktorem. Całość poprowadzi Wanda Ziembicka-Has.
9-12 stycznia, poniedziałek - czwartek, godz. 17.30
W Sali kinowej w CeTA odbędzie się przegląd filmów z udziałem Cybulskiego. Widzowie będą mogli obejrzeć m.in. „Rękopis znaleziony w Saragossie”, „Jak być kochaną” czy „Giuseppe w Warszawie”. Każdego dnia prezentowane będą dwa filmy. Wstęp na wydarzenia jest bezpłatny, ale z uwagi na ograniczoną liczbę miejsc należy wcześniej odebrać wejściówki dostępne na portierni CeTA (ul. Wystawowa 1).

Zbigniew Cybulski: wydarzenia w Kinie Nowe Horyzonty

We wrocławskim Kinie Nowe Horyzonty wyświetlone zostaną filmy z udziałem Zbigniewa Cybulskiego. Kino zaprasza też na spacer wrocławskimi śladami aktora.
Program:
6 stycznia, piątek, godz. 18
"Popiół i diament", reż. Andrzej Wajda, Polska 1958. Obsada: Zbigniew Cybulski, Ewa Krzyżewska, Wacław Zastrzeżyński, Adam Pawlikowski, Bogumił Kobiela
7 stycznia, sobota, godz. 18
"Pociąg", reż. Jerzy Kawalerowicz, Polska 1959. Obsada: Lucyna Winnicka, Leon Niemczyk, Teresa Szmigielówna, Zbigniew Cybulski, Helena Dąbrowska
8 stycznia, niedziela, godz. 12
Spacer po Wrocławiu śladami Zbyszka Cybulskiego
8 stycznia, niedziela, godz. 18
"Giuseppe w Warszawie", reż. Stanisław Lenartowicz, Polska 1964. Obsada: Elżbieta Czyżewska, Antonio Cifariello, Zbigniew Cybulski, Jarema Stępowski, Krystyna Borowicz.

Zbigniew Cybulski: wydarzenia w DCF

DCF mieści się we Wrocławiu przy ul. Piłsudskiego 64a.
8 stycznia, niedziela, godz. 14
"Rękopis znaleziony w Saragossie", reż. Wojciech J. Has, Polska 1964. Obsada: Zbigniew Cybulski, Iga Cembrzyńska, Elżbieta Czyżewska, Gustaw Holoubek.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie