Wpadamy w nałóg, bo picie w pracy jeszcze nigdy nie było tak łatwe (ROZMOWA)

Robert Migdał
pixabay/zdjęcie ilustracyjne
Z Mają Trzęsowską, psychologiem i psychoterapeutą, rozmawia Robert Migdał

Koronawirus poprzewracał nasze życie do góry nogami. Pojawiły się dodatkowe, silne lęki: o życie, zdrowie najbliższych i swoje, o to, czy będziemy mieli pracę. To sprzyja popadaniu w różnego rodzaju uzależnienia? Częściej sięgamy po używki, np. alkohol, żeby poprawić sobie humor? Żeby zabić strach?

- Ludzie w trudnych sytuacjach radzą sobie ze stresem w różny sposób. Strategie radzenia sobie ze stresem wynikającym z Covid 19 mogą być różne u danych osób, także mniej adaptacyjne np. poprzez: picie alkoholu, zajadanie emocji, palenie papierosów i zażywanie substancji psychoaktywnych. Każde nadużywanie alkoholu może prowadzić do uzależnienia, choć nie wszystkie osoby intensywnie pijące alkohol w młodym wieku będą uzależnione od alkoholu w przyszłości. Badacze wymieniają kilka rodzajów motywacji do spożywania alkoholu, które można ująć w cztery kategorie: radzenie sobie - aby zapomnieć o problemach, względy towarzyskie - aby poprawiać jakość spotkań, konformizm - aby dostosować się do grupy i wzmacniające dobry nastrój - żeby dobrze się bawić.

Dodatkowo wielu z nas przeniosło prace z biur do domów - praca zdalna ułatwia "picie w pracy"? Nikt nas nie kontroluje, nie sprawdza, co mamy w kubku…

- Tak może być. Niektórzy piją już podczas wykonywania obowiązków, m. in. osoby wysoko funkcjonujące, np. na stanowiskach kierowniczych, wyłączają podgląd w programach do połączeń na żywo i piją. Nawet przy włączonym obrazie łatwo ukryć, co pijemy: napoje wysokoprocentowe można nalać do kubka od kawy. Jeszcze nigdy picie w pracy nie było tak łatwe, co niestety nie pomaga w radzeniu sobie z nałogiem.

Ale taka sytuacja, izolacji, strachu, może spowodować lub wzmocnić inne uzależnienia? Od hazardu - w internecie można też zagrać. Od pornografii - siedząc wiele godzin przed komputerem mamy łatwiejszy dostęp do stron dla dorosłych…

- W czasie pandemii obserwuje się zaangażowanie w zachowania autodestrukcyjne i ryzykowne: przygodny seks i chemsex, wzrost spożycia alkoholu o 20%, wzrost przemocy domowej, agresji, w związku partnerskim. Badania są w toku.

Jak pomóc sobie, bliskim, którzy znajdują się w takiej sytuacji?

- Każda osoba, która dostrzega u siebie lub swoich bliskich symptomy stanów lękowych, być może depresji, nie radzi sobie z obecną sytuacją, powinna szukać pomocy profesjonalistów, psychologów, psychoterapeutów, psychiatrów. Osoby uzależnione mogą zwrócić się do ośrodków oferujących terapię uzależnień.

Uzależnienia w czasie pandemii dotykają także dzieci. One też mają naukę zdalną, są odcięte od rówieśników i przenoszą się w świat wirtualny - więcej czasu spędzają w internecie, w świecie gier - przecież zawsze mogą skłamać - tłumacząc się -, że "są na komputerze, bo się przecież uczą"… Jak temu przeciwdziałać? Jak pomóc dziecku? Co robić?

- Internet i multimedia stały się częścią naszego życia. Pracujemy, uczymy się i komunikujemy się za pomocą telefonów smart i tabletów, korzystamy z aplikacji. Coraz więcej wiadomo o zagrożeniach jakie niesie ze sobą nadużywanie urządzeń mobilnych przez dzieci i młodzież oraz nieograniczony dostęp do treści, często szkodliwych, jakie czyhają na nie w Internecie. Ten rok sprawił, że życie uczniów przeniosło się do sieci. Zostali pozbawieni szkoły stacjonarnej, kontaktu z rówieśnikami. Nie wiadomo jakie skutki przyniesie to w przyszłości. Spędzanie czasu przed komputerem od rana do nocy, nie jest dla dzieci naturalne, normalne i oczywiście nie służy ich zdrowiu fizycznemu i psychicznemu. W tej chwili na rodzicach spoczywa ogromna odpowiedzialność, aby kontrolować ten czas, ustalać z dziećmi zasady przebywania przed komputerem i np. grania w gry. Jeśli na coś się umawiamy, to później w przypadku niedopełnienia obietnicy przez dziecko czy nastolatka, potrzebna jest konsekwencja. Jeżeli rodzice nie uspokajają dziecka, nie pomagają mu radzić sobie z emocjami, to może mieć ono później problem z impulsywnością, a nawet skłonność do nałogowych zachowań. Pamiętajmy, że dzieci w wieku 0-6 lat powinny mieć maksymalnie ograniczony kontakt z urządzeniami mobilnymi ze względu na tzw. deficyt transferu. Dzieci do drugiego roku życia nie odróżniają rzeczywistości wirtualnej od normalnej, jest to tzw. deficyt transferu. Przy nadmiernym graniu w gry komputerowe przez dzieci i młodzież mogą występować się m.in. trudności z koncentracją, pamięcią, problemy z percepcją czy procesami myślenia.
Mówi się także o problemach w sferze fizycznej, takich jak problemy ze wzrokiem czy kręgosłupem. Nadmierne korzystanie np. z gier komputerowych może prowadzić do uzależnienia, które zaliczamy do uzależnień behawioralnych. Działania profilaktyczne dotyczące korzystania z urządzeń mobilnych podejmowane przez rodziców, opiekunów, lub osoby pracujące z dziećmi powinny koncentrować się na nauce adaptacyjnego i racjonalnego z nich korzystania. Rodzice mogą podejmować tematy związane z zagrożeniami wynikającymi z nadmiernego korzystania z urządzeń mobilnych, ale jednocześnie okazując zainteresowanie tym, co dla dzieci, młodzieży, jest w nich fascynujące i wciągające, a przede wszystkim uczestniczyć w ich realnym życiu.

Izolacja, wszechobecny strach, praca w domu to nie tylko ryzyko pojawienia się uzależnień - to także pojawiająca się depresja, stany lękowe?

- Pandemia wiąże się z kryzysem sytuacyjnym i środowiskowym. Obserwuje się 3-krotny wzrost objawów lęku i depresji.

Co wtedy robić? Jak się zachowywać? Co zmieniać w swoim życiu, w postrzeganiu tego, co się dzieje dookoła?

- Pomocne może być tworzenie przewidywalnej rzeczywistości, budowanie struktury dnia, nowych rytuałów, ograniczenie wiadomości medialnych. Lepiej radzą sobie osoby, które koncentrują uwagę na realnych sytuacjach, na które mają wpływ, potrafią zorganizować się i odnaleźć w nowych warunkach domowych i pracy zdalnej. Im szybciej zaakceptujemy zmianę i nauczymy się planować i zarządzać swoim czasem, tym łatwiej będzie nam znieść zmiany jakie niesie ze sobą nowa rzeczywistość.

Jak i gdzie szukać pomocy w takiej sytuacji?

Na razie trudno przewidzieć w jaki sposób izolacja spowodowana epidemią COVID–19 wpłynie na jakość życia Polek i Polaków. Badania i analizy są prowadzone w tym zakresie. To samo dotyczy wpływu izolacji społecznej na sytuację dzieci i młodzieży, które także mierzą się z koniecznością adaptacji do nowych warunków, wyzwaniami edukacyjnymi związanymi z nauką zdalną i ograniczonymi kontaktami z rówieśnikami. Dlatego tak ważne jest w razie nasilenia stresu i problemów psychicznych szukanie pomocy psychologicznej i psychoterapeutycznej w sprawdzonych placówkach oferujących takie usługi.

rozmawiał Robert Migdał

Rok 2020 jest niewątpliwie przełomowy dla świata, a wiele zmian jak np. praca zdalna, przebranżowienie się, które nastąpiłyby w ciągu najbliższych kilku lub kilkunastu lat, spadły na ludzkość w jednym, krótkim okresie. Brak czasu na przystosowanie się, stres związany z utratą zarobków, zdrowia, radzenie sobie z nauką dzieci w domu, a często także choroba, a nawet śmierć bliskich przyczyniają się do złego stanu psychicznego Polaków. Kluczowym czynnikiem jest tu także izolacja od ludzi, rodziny, przyjaciół. Wszystko to sprzyja uzależnieniom czy to od alkoholu wśród dorosłych, czy elektroniki i internetu wśród dzieci. Sięganie po alkohol i zamykanie się w świecie wirtualnym, to jedna z najczęstszych i powszechnie dostępnych metod, wykorzystywanych do rozładowania emocji i stresu

źródło: Grupa Medyczna Vertimed+

Maja Trzęsowska
pracuje w warszawskiej Grupie Medycznej Vertimed+. Grupa świadczy usługi z zakresu pediatrii, ginekologii oraz podstawowej opieki zdrowotnej. Jest liderem w oferowaniu świadczeń z zakresu psychiatrii, psychologii i psychoterapii.

Szkodliwe picie z plastiku

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie